"Sanibona"

Wat zoveel betekent als "hallo allemaal"

Na de overweldigende nieuwe indrukken die ik hier heb opgedaan ontstaat er inmiddels ook een bepaalde routine door de dag heen.
 
Het is hier ’s ochtends al vroeg licht, om 6 uur al, half 7 sta ik op en we hebben in onze keuken een gezamenlijk inloop ontbijt. Om kwart over 7 gaan we naar de afdelingen, we houden toch een beetje een vaste verdeling aan om patiënten en personeel beter te kunnen leren kennen. Het is daar dan al in volle gang en meestal is het dan nog een uurtje meehelpen daar. Na een kop koffie in onze eigen keuken zwermen we uit door het hele ziekenhuis. 
 
Helpen bij de fysiotherapie; de patiënten ophalen van de afdelingen en oefeningen met hen doen. 
 
Helpen in de apotheek; pillen uittellen. 
 
Helpen  in de wasserij. De wasmachines en drogers draaien de hele dag door. Het is ongelofelijk hoeveel wasgoed hier wordt verwerkt. Inmiddels snap ik ook dat ik de eerste dag geen schoon linnengoed kon vinden. Dat komt pas later op de dag weer naar de afdelingen toe. Wij proberen er nu in te krijgen dat wat schoon is ’s middags al naar de afdelingen gaat zodat er ’s ochtends vlot gestart kan worden en je niet steeds misgrijpt. De hulp in de wasserij is meer dan welkom. Er werkt daar 1 persoon en het is zoveel werk dat hij dat nooit alleen aan kan. Er zou daar eigenlijk een 2e kracht bij aangenomen moeten worden. 
 
Of enkele van ons gaan met patiënten mee om bij de verschillende instanties achter ID of uitkering aan te gaan. Of mee naar het ziekenhuis. Voor al deze dingen moet je een lange adem hebben, uren wachten. Vooral voor de patiënten heel zwaar, zij voelen zich vaak ziek en ongemakkelijk. Veel van hen hebben geen kleding hier en gaan gewoon over straat mee in hun pyama en ochtendjas van TDC. ’s Middags ook weer helpen bij de fysiotherapie en/of in de wasserij, spelletjes doen, iets creatiefs als verven bijvoorbeeld, of TLC (tender, love, care) even wat extra aandacht aan patiënten die bedlegerig zijn. En 2 avonden in de week van ca. 6 tot 8 uur, de éne avond is gereserveerd voor bingo, de andere voor een film. Voor de patiënten zijn dit uitjes en een welkome afleiding. 
 
Om 6 uur ’s avonds is het hier donker. De avonden zijn er vaak om email, weblogs en foto’s bij te werken en uit te wisselen. Aan lezen ben ik bijna nog niet toegekomen. 
 
De gesprekken met de patiënten en het personeel gaan in het Engels. Sommige patiënten spreken weinig of geen Engels, enkel Zulu, maar dan zijn er altijd wel anderen in de buurt die helpen met vertalen. Het opvallends bij het Zulu is dat ze een klak met hun tong maken in sommige woorden. Probeer het maar eens, midden in een woord klakken met je tong en ondertussen doorpraten. 
 
Iemand vroeg me of het moeilijk is dat er inmiddels al 2 patiënten hier overleden zijn. De werkelijkheid is nog veel harder; er overlijdt hier gemiddeld 1 patiënt per etmaal. Deze week maakte ik het 2x mee dat iemand die ik ’s ochtends had verzorgd een paar uur later overleden was. Ja, dat is heel confronterend. Maar sommige patiënten zijn in zo’n slechte conditie dat je dit ziet aankomen en eigenlijk alleen maar blij voor hen kunt zijn. Het is alleen heel moeilijk om te zien hoe personeel hier soms de transfers ( het verplaatsen van patiënten) doet, hoe er wordt gesjord aan de zwaar zieke mensen die vaak pijn hebben. 
 
Het hakt er af en toe flink in, hoe we in dit alles met onze emoties om moeten gaan. Af en toe moet ik me even een poosje op m’n kamer terug trekken, is het even teveel, even genoeg. En dit merk ik vooral bij de jongere vrijwilligers . Hun inzet is zo volkomen, zo onbevangen en niets ontziend voor zichzelf, ze hebben minder gezien en kunnen hun grenzen in zichzelf nog niet altijd aangeven. ’s Avonds nog even het ziekenhuis inlopen om te kijken hoe het met een bepaalde patiënt gaat en het dus eigenlijk mee naar bed nemen. Ik merk dat dit bij sommige van hen z’n tol gaat eisen.  Het is niet niks wat je hier af en toe tegenkomt. Maar er is zorg om en voor elkaar in de gesprekken. 
 
De kerk neemt een belangrijke plaats in hier in het ziekenhuis. Er is dagelijks een pastor aanwezig, de kerkdiensten worden door zowel patiënten als personeel bezocht. Evangelische diensten waarin veel  wordt gezongen en waar getuigenissen worden afgelegd, luid en duidelijk door het ziekenhuis hoorbaar. Het geeft veel discussie onder de vrijwilligers, ik vind dit niet altijd makkelijk om mee om te gaan. Weet niet altijd goed hoe en waar ik mijn plek moet, zal innemen in die discussies. Ik zit hier in een zo’n andere groep van mensen dan mijn kring(en) om me heen thuis. Een onverwacht leerproces hoe hier weer mee om te gaan. Blij dan met de mogenlijkheid die email biedt, even m’n verhaal kwijt kunnen bij een lieve vriendin en even van gedachten wisselen. 
 
Maar ook gaan patiënten soms weer terug naar huis. Ze mogen pas naar huis als de condities daarvoor goed genoeg zijn. Ze het lichamelijk weer aankunnen, met hun medicijnen om weten te gaan, er iemand is die hen thuis kan opvangen, er een identiteitsbewijs is en de uitkering geregeld is. 
 
Ook is het best schokkend te merken hoe levend hier het rassenverschil nog aanwezig is. Hoe er toch nog opgekeken wordt tegen de witte mens. Als er door een zwart iemand wordt gezegd hoe bijzonder het is dat hij/zij met een wit iemand samenwerkt, samen met een wit iemand op de foto mag.  Voor ons is dit iets wat niet (meer) actueel is, hier is het nog heel actueel. 
 
We gingen deze week op een avond met de hele groep uit eten en omdat een deel van ons er dit weekend niet zou zijn werd de gelegenheid aangegrepen, werd ik verrast  mijn verjaardag alvast te vieren. Ik kreeg van hen een prachtig boek over “bushman art” en een gidsje over de flora in Zuid Afrika samen met een mooie kaart waarin iedereen een stukje geschreven had. Leuk te merken dat mensen je in een korte tijd dan toch al aardig kennen. 
 
Hoe we wonen? Het lijkt een beetje op een studentenhuishouding. Er wordt slecht opgeruimd en schoongemaakt, de was blijft hangen tot er nieuwe opgehangen moet worden, je moet het niet zo nauw nemen. De enige bedden die worden opgemaakt zijn die van de 3 oudere vrijwilligers. We hebben een gezamelijke portemonee voor de boodschappen die we om beurten doen en we koken om beurten. En er is nog geen onvertogen woord naar elkaar gevallen, het is een leuke groep zo met elkaar.  Boodschappen doen is voor ons een uitstapje, even weg uit het ziekenhuis. Er zit op 5 minuten lopen een groot overdekt winkelcentrum waar alles te verkrijgen is. Het is leuk om af en toe één van de patiënten mee te nemen en te trakteren op wat te eten of te drinken. 
 
Op een middag ben ik samen met Ineke bij één van de vrouwenafdelingen langsgegaan met de beautykit. Ik ben niet zo van het opmaken en optutten, maar het is hier een genoegen om te doen. Te zien hoe ervan genoten wordt als nagels worden gelakt en voeten worden gemasseerd, even er volledige aandacht is aan jou als patiënt. Eigenlijk even geen patiënt zijn, maar gewoon een vrouw die er verzorgd en mooi wil uit wil zien. 
 
Toen ons presentje aan personeel en patiënten. 15 blikken fruitcocktail, kilo’s verse appels, papaya’s, ananassen, bananen en meloenen. Met z’n achten een uur fruit schoonmaken, snijden en daarna uitserveren met een toef slagroom. 
 
Op een ochtend hoorden we dat ’s nachts één van de vrouwen was bevallen. Niemand wist dat ze zwanger was. Ze zou hier ook nooit zijn opgenomen als men had geweten dat ze zwanger was, zag er ook niet zwanger uit. Die nacht beviel ze, met als enige hulp helpenden die hier niet voor zijn opgeleid. ’s Nachts is er één verpleegkundige in het ziekenhuis en tegen de tijd dat zij aanwezig was was de bevalling al gebeurd. De moeder is op de één of andere manier bovenop haar kindje terecht gekomen en het kindje is overleden. 
 
Wat je hoort en ziet is af en toe gewoon niet te vatten. En toch maak je ook soms weer grapjes over de dingen die je tegenkomt. Moet je het ook weer luchtig proberen te houden, je niet laten meezuigen in het zware. 
 
Wat prachtig is, elke week weer, dat is het personeelskoor. Zuluzang en Zuludans, veelstemmig en het plezier wat ze eraan beleven spat ervan af. 
 
Zaterdag, opnieuw een bezoek aan Durban met z’n vieren dit keer. Er staan een aantal dingen op het program die we nog graag willen gaan zien. Om te beginnen de “Jumma Muslim Mosk”, de grootste moskee van het zuidelijk halfrond. We hebben ons door een taxi naar Durban laten brengen, hadden een afspraak bij de moskee om half 10. Durban heeft een grote Indiaase populatie. De moskee ligt midden in de Indiaase wijk, is ook een Indiaase moskee. We kregen uitleg in de moskee, de Indiaase moslims zijn over het algemeen vrijer in hun denken. Weten de Koran beter in de context van deze tijd te plaatsen. Mahomed Khan, de man die ons rondleidde, is werkzaam bij de ertegenover gelegen uitgeverij. Net zoiets als het bijbelgenootschap bij ons, maar dan voor Koran en Islam. Hij bekleedt daar een functie zoals wij bijvoorbeeld kennen bij “Islam en Dialoog”, werkt samen met de Joodse- en Christelijke gemeenschappen hier. Na de rondleiding in de moskee kregen we nog een rondleiding en een voorlichtingsvideo in de uitgeverij. Er kwamen bij mij weer allemaal beelden uit mijn kindertijd boven, uit de tijd dat ik regelmatig met mijn vader mee mocht naar de drukkerij/uitgeverij waar hij direkteur was. We aten Indiaas tussen de middag in een echt Indiaas restaurantje, heerlijke curry. Daarna nog een Indiaase kledingwinkel in waar prachtige kleding te koop is. Toen we bij de Victoria Street Market kwamen bleek deze net te gaan sluiten, we zullen dus nog een keer terug moeten. We werden daar in de buurt enkele keren aangesproken door mensen die ons waarschuwden alert te zijn. De buurt is daar niet veilig voor buitenlanders, veel berovingen. Je loopt er dan toch niet meer echt op je gemak. Wat dat betreft voelt het in Pinetown, waar TDC staat, inmiddels al lang niet meer zo onveilig. Daar ga ik nu toch wel ontspannen de straat op, overdag alleen welliswaar en zonder waardevolle zaken bij me. 
 
Uitleg bij de foto’s:
1,2 en 3 Fysiotherapie
4 en 5 Apotheek
6, 7,8 en 9 Wasserij
10, 11 en 12 Artwork
13 Verjaardag
14 Uitzicht vanuit TDC op the shopping mall
15, 16, 17 en 18 Beauty middag
19, 20, 21 en 22 Fruitsalade
23 The Dream Centre Choir
24 en 25 Jumma Muslim Mosk
26 en 27 IPCI uitgeverij
28 en 29 Indiaas restaurant