"Take me with you"

“Take me with you, when you go back home!” Steeds vaker wordt dit door iemand van de nursingstaff gezegd. “Overseas” is iedereen rijk en liggen de banen voor het opscheppen, is de algemene aanname. En in vergelijking met hun levensstandaard zijn wij ook superrijk. Het is moeilijk uit te leggen dat de banen bij ons ook niet voor het opscheppen liggen en dat ze Europa niet zomaar binnen kunnen komen om er te gaan werken. Gemakshalve gaan ze er vanuit dat “wij” hun ticket wel betalen want wij zijn nu tenslotte hun “relatives”. Zo simpel liggen familieverhoudingen hier. Je weet nooit of een broer echt een broer is, een tante een echte tante of een oma een oma, alles wordt door elkaar benoemd. Deze week kwam ik heel uitgebreid aan de praat met één van de verzorgenden. Op mijn vraag waar ze woont vertelde ze ca. 30 kilometer van TDC weg te wonen. Wat impliceert dit praktisch? Ze moet ’s ochtends om 3 uur opstaan, zich wassen, ontbijten en ruim een uur lopen om bij de busstop te komen. Iemand moet haar daar naartoe begeleiden, want alleen lopen is hier gevaarlijk, verkrachtingen en steekpartijen zijn hier orde van de dag. Zeker op “payday”, aan het eind van de maand. Om 5 uur 's ochtends gaat haar bus en om 6 uur moet zij op haar werk zijn. Dan werkt ze 12 uur achtereen. Ja, dan snap je ook wel dat je niet continue productief bezig kunt zijn en niet altijd even enthousiast bent.  Ze werken per etmaal in 2 ploegen van 12 uur, dit kan niet anders omdat openbaar vervoer en de goedkope taxibusjes na 9 uur ’s avonds niet meer rijden en de gewone taxi’s voor hen onbetaalbaar zijn. ’s Avonds om 6 uur gaat ze weer naar huis en is weer uren onderweg. Regelmatig werken ze zo 10 dagen achtereen of hebben maar 1 dag vrij tussen de diensten door. Het is niet zo dat dit rechtvaardigt hoe ze af en toe met hun patiënten omgaan, maar het maakt veel dingen zoveel begijpelijker. En het is goed ook dit voor ogen te blijven houden.
 
De jonge moeder, waar ik eerder over schreef, ging vorige week naar een ander ziekenhuis voor chemotherapie. Veel mensen krijgen (huid)kanker door de AIDS en zij heeft het in haar gezicht, maar ook in haar keel en longen. Gelukkig is haar CD4 account, een bepaalde bloedwaarde, zo goed dat ze chemotherapie mocht gaan beginnen. Ze zag er enorm tegenop, 2 nachten zou ze wegblijven, het werden er 6. Op een middag kwam ze weer terug en toen ik haar vroeg waarom ze zo lang was weggeweest kwam haar trieste verhaal: Ze was ziek geworden in het ziekenhuis, ging steeds meer hoesten en kreeg diarree. Ze is in die paar dagen enorm afgevallen. De chemotherapie heeft ze uiteindelijk niet gekregen omdat ze daar te ziek voor was. Ze wil ook niet meer terug naar dat ziekenhuis om chemotherapie te ondergaan, is volledig getraumatiseerd door wat ze daar gezien heeft. Ze heeft in die paar dagen daar zo veel mensen om haar heen dood zien gaan. “You help me so I wil get better” is wat ze zei. Het is maar zo weinig wat ik voor haar kan doen, m’n tijd en m’n mogelijkheden schieten te kort. Ik kan maar een klein stukje met haar meegaan.
 
De allereerste dag dat ik hier was en de tuin in liep, zat daar een man aan tafel te tekenen. In kleurboeken maakte hij hele kunstwerkjes door de tekeningen in mozaïekvorm in te kleuren. Als je hem een groot wit vel gaf vulde hij dit ook in mozaïekvorm. De man kan niet praten en is doof, of nagenoeg doof. Deze man straalt altijd zo’n blijheid uit en in gebaren weet hij veel duidelijk te maken en maken en op die manier maken we over en weer grapjes met elkaar. Deze week maakte ik een foto van hem (patiënten en nursingstaff zijn dol op foto’s van zichzelf en foto’s van henzelf samen met ons) Toen ik de volgende dag op één van de verdiepingen bij de liften kwam en daar aan de man van de mozaïeken zijn foto gaf werd er door iemand die bij hem zat gezegd dat hij naar huis zou vertrekken die middag. Ik maakte hem duidelijk dat ik het fijn voor hem vond dat hij naar huis kon gaan. Maar eigenlijk waren wij allemaal stomverbaasd dat hij naar huis ging want we hadden daar nog niet eerder iets van gehoord. Toen de volgende dag één van de vrijwilligers ging vragen of hij nu werkelijk naar huis was terug gekeerd kreeg zij het volgende verhaal te horen:
 
Deze man was al een hele poos hier en moest afgelopen week voor controle naar het ziekenhuis waar hij hiervoor opgenomen was geweest. Daar werd hij door iemand herkend. De man is een chief  (noem het maar burgemeester) in een dorp hier een eindje vandaan. Hij is verdwaald geweest of er is in ieder geval iets gebeurd waardoor hij in een ziekenhuis moest worden opgenomen, het precieze verhaal zal nooit duidelijk worden. Doordat hij niet kan praten heeft hij ook nooit duidelijk kunnen maken waar hij vandaan komt. Nu werd hij herkend door iemand uit zijn eigen dorp en die heeft zijn vrouw ingeseint, deze kwam hem ophalen. Ze hadden elkaar 3 jaar niet gezien. Prachtig dat deze man zo weer naar huis terug keert! Wonderlijk zoals dingen in een mensenleven soms lopen.  En wat heerlijk ook eens zo’n positief verhaal mee te maken.
 
De nieuwe groep van vrijwilligers is deze week gestart, de laatste groep die ik hier meemaak. Ook nu weer lijkt het een leuke groep mensen te zijn.
 
Zuid Afrika is natuurlijk mooi weer en zon, dat is wat iedereen denkt. Nee, nee,  we zijn blij dat we af en toe een dag of een paar dagen achtereen zon en warmte hebben. De meeste tijd die ik hier ben is het zwaar bewolkt en zo’n 17 á 18 graden. Ook hier is het klimaat aan het veranderen, het zou hier nu inderdaad warm moeten zijn, bijna zomer.Maar als het een dag warm is dan is het ook meteen  echt heet, broeierig heet. En een hoge vochtigheidsgraad. Zowel de patiënten als wij genieten uitbundig van de zon. Op de koude dagen blijven ze veel meer op bed liggen en zijn tot weinig activiteit te porren. Maar even de zon erbij en de groeps fysiotherapie wordt heerlijk buiten gegeven.
 
Ondanks de af en toe nog steeds heftige emoties die boven komen, of misschien zelfs wel dankzij het gewoon er mogen zijn van deze emoties, heb ik het gevoel de balans in mijn diepere zelf weer steeds meer terug te vinden. Verlies me steeds minder in alles hier en kan erbij blijven zoals ik in wezen ben. Het is goed om hier een langere periode achter elkaar te zijn, omdat je dan zoveel facetten van de mensen, het leven en het land hier meemaakt. Het geeft en heeft de tijd om alles binnen te laten komen en zich een plek te laten vinden in mijn zijn.
  
 Uitleg bij de foto’s:
 
1 Uren onderweg om in TDC te kunnen komen “take me with you”
2, 3 en 4 Nursing staff op de 4e verdieping
5 en 6 The chief en zijn werk
7 en 8 Groeps fysiotherapie in de tuin
9 en 10 Bezoek aan een mozaïek tentoonstelling in Durban
11 en 12 Botanische tuinen Durban