"Een stralende lach"

Met een stralende lach begroet ze me, iedere keer als ik haar zie. En zo begroet ze iedereen. Ondertussen maakt ze grapjes, geeft ze prettige kleine steken onder water en ze helpt haar mede patiënten met een opbeurend woord. Maar achter die stralende lach gaan verhalen van pijn schuil. En zo is het hier eigenlijk bij iedereen die je hier tegenkomt, waar je het verhaal achter de patiënt gaat horen. Toen ik hier 3 maanden geleden kwam zat ze in een rolstoel, bij de fysiotherapie kreeg ze o.a. training in lopen en dit was zo ongelofelijk pijnlijk voor haar. Inmiddels loopt ze met krukken, de pijn is verminderd maar wel altijd aanwezig. Het trieste is dat ze geen gevoel heeft in haar onderbenen, haar voeten, maar wel een altijd aanwezige pijn heeft. Ja het verhaal erachter is natuurlijk AIDS, iedereen hier in TDC heeft tenslotte AIDS. Met HIV besmet door haar man, de man die haar regelmatig mishandelde en die, nu zij niet thuis is, hun zoon mishandelt. Ze is een scheidingsprocedure gestart, hij weet nog van niets. De papieren liggen onderop de stapel en het kan nog eindeloos duren voor zij aan de beurt is, dan is ook de tijd daar om hem op de hoogte te stellen. En ondertussen ziet ze patiënten komen en gaan. Sommigen overlijden, velen vertrekken weer naar huis. Deze week nog ging een van de vrouwen met wie ze veel optrok naar huis. Toen ik haar zei dat ze ook weleens haar pijn mocht uitspreken die achter die stralende lach verscholen zit vertelde ze teleurgesteld en enigszins opstandig dat zij vast nog wel hier zou zijn met kerst. En er achteraan vertelt in een adem door dat ze zo blij is dat zij alleen maar de pijn in haar benen heeft en niet zoals zoveel anderen dood en doodziek is geweest van de AIDS.


Foto's blijven favoriet. En zo beloofde ik de jonge moeder, waar ik eerder over schreef, dat ik foto's zou maken van haar en haar kindje als haar kindje bij haar op bezoek was. Het kindje is inmiddels op een veilige plek waar zij zelf vrede mee heeft. Op een ochtend werd ik bij haar geroepen, om 9 uur zou haar dochtertje bij haar gebracht worden. Pijnlijk om te zien dat een kindje van 4 maanden zo gaat huilen in de armen van haar moeder en weer stil wordt als het in de armen van de pleegmoeder overgaat. Ik heb een hele serie foto's van hen gemaakt en toen ik die 's middags bij haar bracht werden ze zorgvuldig bestudeerd. Blij was ze met foto's van hen samen. Maar het was ook heel confronterend voor haar. De kleine kankergezwellen in haar gezicht. Als ze inademt zijn de botjes in haar hals zo enorm zichtbaar en een van de foto's was juist op zo'n moment gemaakt. Ze schrok er ook van hoe ze er nu uitziet. Snapt niet dat mensen zo ooit nog van haar kunnen houden. Wij hebben haar uitgelegd dat wij haar nooit anders gekend hebben en toch ook van haar houden. De foto's hangen inmiddels allemaal boven haar bed.


Doordat ik hier via een studiegroep lokale contacten heb opgedaan werd ik door een van die vrouwen mee uitgenodigd om bij haar vroegere hulp op bezoek te gaan, in een van de Townships. Toen Mandela nog aan de macht was heeft hij een project opgezet om iedereen hier aan huizen te helpen, zodat mensen niet meer in zelf gebouwde krotjes hoefden te wonen. Wat overigens niet betekent dat die krotjes er niet meer zijn, in grote getale zijn ze nog aanwezig. De Mandela huisjes zijn kleine huisjes met 2 kamers, een keukenblokje, een douche, toilet en elektriciteit. Ze betalen een klein bedrag voor water en elektriciteit, het huisje zelf is gratis. De vroegere hulp die wij bezochten woont met haar dochter, haar kleinkinderen en achterkleinkinderen, 11 personen in totaal in zo'n huisje. Aan beide kanten hebben ze een hutje aangebouwd om extra slaap- en leefruimte te hebben. We hadden uiteraard het een en ander meegenomen, fruit, koekjes en wat lappen stof, en dat geeft de mensen meteen een kerst gevoel. In dit grote gezin is er een inkomen. In een van deze keurig nette aanbouwen kregen wij een kopje thee aangeboden. Ook hier foto's gemaakt, de volgende keer dat de vrouw met wie ik meeging bij haar vroegere hulp op bezoek gaat zal zij die meenemen.


Deze week bezoek hier voor ons. Een van de ochtenden stonden op de gang onze schoenen voor de deuren, gevuld met een chocoladeletter, een gevulde muis of kikker en een gedicht. Sint had vast zijn pieten hierheen gestuurd om dit te regelen, pieten genoeg hier tenslotte :-) 's Avonds aan tafel hebben we alle gedichten aan elkaar voorgelezen. Even een stukje van ons Nederlandse feest hier.


Het aantal medicijnen wat de patiënten hier moeten innemen is enorm. En dan zijn de patiënten soms ook nog zo ontzettend misselijk. Het is een cocktail aan medicijnen die ze de rest van hun leven zullen moeten blijven slikken. Zodra ermee gestopt wordt komt het AIDS virus in volle hevigheid weer terug, dan is er nog 1 andere mogelijkheid voor een cocktail van medicijnen en daarna zijn de mogelijkheden hier in Zuid Afrika in ieder geval uitgeput.

"I have to tell you something important" zo werd ik door een van de patienten ontvangen. Haar menstruatie is weer op gang gekomen. Voor het eerst na meer dan een jaar gaat haar lichaam weer werken. Geweldig nieuws uiteraard, dat haar lichaam zich weer zo lijkt te herstellen. En de pijnen waar ze de laatste weken zo enorm veel last van had lijken af te nemen. Wellicht was dit mede door stress; ze zou bij haar zuster moeten gaan wonen, maar met die zus heeft ze geen contact, er is teveel voor gevallen. Nu heeft ze vanuit TDC te horen gekregen dat ze het onverantwoord vinden als ze bij die zus gaat wonen. Waar dan wel? Daar is nog geen antwoord op, maar voorlopig is er uitstel voor haar, kan ze doorgaan met haar intensieve therapie. Daar is ze zo blij mee, dit geeft ook een stuk ontspanning voor haar.

Het laatste weekend hier in Zuid Afrika staat voor de deur. Nog even een heerlijk lang weekend weg. Nog 1 keer naar de bergen, Drakensberg. Een weekend van paardrijden, wandelen en ontspannen in de natuur. Vrijdagochtend worden we om half 6 opgehaald, zondag komen we aan het eind van de middag weer terug. Het lijkt me heerlijk, ik merk dat m'n energiepijl steeds sneller daalt.


Uitleg bij de foto's:


1 Een nu ingetogen maar meestal stralende lach
2, 3 en 4 Moeder en dochter, eventjes samen
5, 6 en 7 Op bezoek in een Township
8 Hoog bezoek
9 Medicijn cocktail
10 I have to tell you something important